Artikelen zoeken

Zoekstrategie

Met het zoeken naar artikelen voor een specifieke patiënt-gebonden vraag kun je uren kwijt zijn zonder dat je een artikel vindt met een antwoord op je vraag. Het opstellen van een goede zoekstrategie bespaart tijd bij het zoeken. Een zoekstrategie bestaat uit vier componenten:

  1. Bedenken van goede zoektermen en/of het formuleren van een goede zoekvraag.
  2. Bepalen welke databases je gaat gebruiken om in te zoeken.
  3. Kiezen van een zoekmethode.
  4. Bepalen of het gevonden artikel relevant is.

Tips voor effectief zoeken kun je vinden in de Libguide zoekstrategie.

Zoektermen

Het bedenken van zoektermen voor een zoekstrategie is een creatief proces. Is een aandoening onder meer namen bekend, gebruik ze dan allemaal. Denk bij het zoeken ook aan het gebruik van meervoudsvormen of spellingsvarianten van een zoekterm, bijvoorbeeld anesthesie/anaesthesie of behavior/behaviour. Om goede zoektermen te formuleren en te vinden is er een speciale Libguide zoektermen bedenken.

Formuleren van een zoekvraag

Voor het vinden van relevante artikelen is het van belang om je zoekvraag zo specifiek mogelijk te maken. Om te zorgen dat in de zoekvraag alle essentiële elementen van de vraag naar voren komen, wordt in de medische opleiding van het UMC Utrecht gebruik gemaakt van het DDO (Domain Determinant Outcome)-format, of, in het Nederlands, het DDU ( Domein Determinant Uitkomst)-format. Het domein is de patiënt of de patiëntenpopulatie waar je een uitspraak over wilt doen. De determinant is de variabele die je wilt onderzoeken. De uitkomst is de beschrijving van het eindpunt waarin je geïnteresseerd bent. Deze methodiek kan, behalve voor patiëntcasus-gerelateerde vragen, ook toegepast worden voor vragen met betrekking tot de etiologie (is blootstelling aan een bepaalde factor gerelateerd aan verhoogd risico op een bepaald ziektebeeld?), de waarde van diagnostische handelingen en testen, en de prognose van een patiëntengroep met een bepaalde aandoening.

Een bijzondere vorm van het DDO-format is het PICO-format (Patient-Intervention-Comparison-Outcome), dat alleen voor patiëntcasus-gerelateerde vragen wordt gebruikt. De P van dit format komt overeen met het domein uit het DDO-format, de I en de C samen komen overeen met de determinant, en de O is voor beide formats hetzelfde. Een uitgebreidere beschrijving staat in het document DDU en PICO UMCU 2015.  Een voorbeeld van het opstellen van een zoekvraag met het PICO-format en het zoeken op PubMed met behulp van de opgestelde vraag vind je hieronder:

Voor het opstellen van een klinische zoekvraag is de Libguide Zoeken voor een klinische vraag gemaakt.

Databases

Hoewel we voor een medische zoekvraag snel geneigd zijn om naar PubMed te gaan, zijn ervele andere databases beschikbaar die van belang kunnen zijn, zoals Embase, Cochrane, en Web of Science. Kies eerst de voor jouw onderzoeksvraag meest relevante databases uit. Maak om efficiënt te kunnen zoeken zoveel mogelijk gebruik van de bij de databases aanwezige zoektutorials. Voor een volledig systematisch literatuuronderzoek moet je alle relevante literatuur opzoeken. Wil je alleen de meest recente artikelen over een onderwerp vinden, dan kun je eerst één relevant artikel extraheren en dan met behulp van “gerelateerde artikelen” andere recente publicaties over het onderwerp vinden. Informatie over alle databases voor Geneeskunde is te vinden bij de bibliotheek (bij het onderdeel Geneeskunde).

Bij het schrijven van een “systematic review” en bij het beantwoorden van een klinische vraag volgens de Evidence-Based Medicine (EBM)-methode wordt volgens vaste protocollen gezocht naar het wetenschappelijk bewijs in de literatuur. De EBM-methode staat bekend onder de naam CAT (Critically Appraised Topic).

Zoekmethode

Voor de beschrijving van een protocol voor het schrijven van een systematic review is het artikel van Kahn et al, 2003 een goed handvat.

Bepaling van relevantie

Wanneer titel en abstract onvoldoende uitsluitsel geven over relevantie, gebruik je de resultaten en de conclusie. Vaak is de tekst in het artikel zelf meer genuanceerd dan in het abstract, Wanneer je op basis van het abstract besluit dat het artikel relevant is, moet je de inhoud van het artikel zelf als uitgangspunt nemen en niet de gegevens uit het abstract. Meer informatie over het kritisch lezen van artikelen vind je op de pagina artikelen lezen en interpreteren.

Academische vorming, professionaliteit, studiereflectie