Evidence Based Medicine

Doel EBM

Het doel van Evidence-Based Medicine (EBM) is het verbeteren en optimaliseren van de zorg voor patiënten door wetenschappelijk gefundeerd handelen in de medische praktijk mogelijk te maken. EBM betekent letterlijk: op bewijs gebaseerde geneeskunde. De basis voor EBM wordt gevormd door drie pijlers:

  • Klinische expertise van de arts
  • Best beschikbare wetenschappelijk bewijs
  • Voorkeur / prognose van de patiënt

Definitie EBM

Deze drie pijlers worden samengebracht in de volgende omschrijving van EBM:

“EBM is het consciëntieuze gebruik van het best beschikbare wetenschappelijke bewijs, geïntegreerd met de eigen expertise, als basis voor het nemen van medische beslissingen in samenspraak met de patiënt.”

Vrij naar: Offringa M, Assendelft WJ, Scholten RJPM. Inleiding in evidence-based medicine. Klinisch handelen gebaseerd op bewijsmateriaal. Bohn Stafleu Van Loghum, 2003 (2e herziene druk).

EBM-strategie

Bij EBM wordt op een gestructureerde manier en volgens formele regels de medisch wetenschappelijke literatuur doorzocht, beoordeeld, geïnterpreteerd en toegepast in de kliniek.

Componenten van EBM zijn:

  • het formuleren van een klinisch relevante vraag, bijvoorbeeld met behulp van het P (patient) I (intervention) C (comparison) O (outcome)-format of het D (domain) D (determinant) O (outcome)-format (zie artikelen zoeken)
  • het identificeren van relevant wetenschappelijk bewijs dat van belang is voor het geven van een antwoord op de vraag
  • het systematisch beoordelen van het verzamelde bewijs op mate van wetenschappelijke validiteit
  • het uitkiezen van het kwalitatief goede wetenschappelijke bewijs dat in de klinische situatie bruikbaar is
  • het trekken van conclusies en zo goed mogelijk beantwoorden van de vraag
  • het implementeren van het gevonden bewijs in de praktijk in samenspraak met de patiënt
  • het evalueren van de in de praktijk genomen beslissing
Zoeken van literatuur in het kader van EBM

Het zoeken van het beste wetenschappelijke bewijs in de literatuur moet op een systematische manier gebeuren (zie artikelen zoeken) en de zoekstrategie moet goed gedocumenteerd worden. Alle relevante databases moeten doorzocht worden.
Databases van belang voor medisch onderzoek zijn bijvoorbeeld:

  • PubMed (Medline)
  • Embase
  • Web of Science
  • Cochrane Library

De Libguide EBM literatuurbronnen geeft informatie over een aantal voor EBM belangrijke databases (PubMed, Embase, Cochrane, CINAHL).

Een door veel medici gebruikte database is http://www.uptodate.com/contents/search. Deze database claimt te voldoen aan de criteria voor EBM. Maar je zult merken dat er per lemma geen duidelijkheid is over de zoekstrategie die is gebruikt, noch over de exacte datum waarop de search is uitgevoerd, over het aantal gevonden artikelen en over de onderbouwing van de gemaakte keuzes. Dat betekent dat uptodate niet voldoet aan de criteria voor EBM. Het is wel een goede database voor het vinden van achtergrondinformatie over een zeer groot aantal onderwerpen. Je zou uptodate dan ook kunnen beschouwen als een leerboek dat continu geactualiseerd wordt. Je moet je echter wel goed bewust zijn van het feit dat veel van de schrijvers van het “leerboek” medewerkers zijn van de farmaceutische industrie, en dat belangenverstrengeling dus op de loer kan liggen.

 

Academische vorming, professionaliteit, studiereflectie