Onderzoek opzetten

Wat is onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek is een proces waarin verschillende stappen te onderscheiden zijn, o.a.: vraagstelling formuleren, onderzoeksmethode uitkiezen en onderzoek opzetten, onderzoek uitvoeren en rapporteren. Dit proces heeft het karakter van een cyclus, het proces houdt nooit op omdat er altijd weer nieuwe vragen komen uit onderzoek. De cyclus van de stappen van wetenschappelijk onderzoek wordt de empirische cyclus genoemd.

De empirische cyclus wordt uitgelegd in de powerpointpresentatie de empirische cyclus.

Onderzoek lijkt een duidelijk begrip, maar er zijn vele typen binnen onderzoek en ieder vakgebied heeft zijn eigen manieren en definities. In de presentatie Wat is onderzoek kun je zien wat een definitie van wetenschap is, welke soorten wetenschappelijk onderzoek wij onderscheiden in de medische wereld. Daarnaast wordt het begrip ‘Evidence Based Medicine’ uitgelegd.

Stappen voor het ontwerpen van onderzoek

Voor het ontwerpen van onderzoek moet je de volgende stappen doorlopen

  1. Definieer de probleemstelling zo eenduidig mogelijk.
  2. Doe een systematisch literatuuronderzoek om na te gaan wat er in eerdere onderzoeken met betrekking tot de probleemstelling is gevonden; zorg dat je een goede zoekvraag opstelt en dat je in de geschikte databases zoekt (zie ook artikelen zoeken) .
  3. Stel een hypothese op en formuleer de onderzoeksvraag.
  4. Beschrijf welke gegevens je nodigt hebt om je vraag te kunnen beantwoorden en hoe je aan die gegevens kunt komen.
  5. Bepaal welke analysemethoden je nodig hebt om je data te analyseren en te kunnen bepalen of je hypothese klopt of niet.

Aandachtspunten bij het ontwerpen van onderzoek

  • Zorg dat de probleemstelling duidelijk is afgebakend.
  • Probeer in een vroeg stadium aan te geven op welke theorie je het onderzoek baseert en te identificeren welke aannames je doet bij het maken van je onderzoeksopzet.
  • Geef aan welke leemtes er in de huidige literatuur zijn met betrekking tot je onderzoeksvraag.
  • Definieer het belang van je onderzoeksvraag en geef aan wat een antwoord op je onderzoeksvraag bij zal dragen aan je vakgebied.
  • Ga uit van een hypothese.
  • Zorg dat je onderzoeksmethode en de gekozen analysemethode geschikt zijn om je onderzoeksvraag te beantwoorden.
  • Leg vooraf precies vast wat je van plan bent te doen, ook voor wat betreft de statistische analyse.
  • Vraag toestemming aan de ethische commissie, als dat nodig is.
  • Probeer al zo vroeg mogelijk inzicht te krijgen in de sterke en zwakken kanten van je onderzoek.

Typen onderzoek

Veel gebruikte typen onderzoek in de geneeskunde zijn:

  • Cross-sectional studies
  • Case-control studies
  • Cohort studies
  • Randomized controlled trials (RCTs), dubbelblind of niet
  • Systematic reviews

In het algemeen worden twee typen onderzoeksopzet onderscheiden: Observationeel onderzoek en interventieonderzoek. Het diagnostisch onderzoek wordt als aparte vorm van onderzoeksopzet gezien. Onderzoek kan retrospectief zijn (de data komen uit het verleden) of prospectief (de data worden verzameld in de toekomst). Goldberg et al. (2013) laat in een aantal figuren (zie Typen onderzoek) het verschil tussen case-control en cohort studies zien en geeft goede beschrijvingen van de aandachtspunten bij allerlei verschillende onderzoeksopzetten. Het Dutch Cochrane Center (zie externe links) heeft checklisten om na te gaan of de verschillende onderzoeksopzetten aan eisen van goed onderzoek voldoen. Levin en Cleophas (2008) hebben een handleiding geschreven voor het uitvoeren van medisch onderzoek (zie externe links). Op Youtube zijn korte video’s te zien met uitleg over de verschillende vormen van onderzoek. In de libguide “zoeken voor een klinische vraag” staat een korte definitie van de verschillende vormen van onderzoek (zie externe links).

Referentielijst

  1. Thiese MS. (2014) Observational and interventional study design types; an overview. Biochem Med (Zagreb). 24(2):199-210.
  2. Noordzij M, Dekker FW, Zoccali C, Jager KJ.(2009) Study designs in clinical research. Nephron Clin Pract. ;113(3):c218-21.
  3. Goldberg RJ, McManus DD, Allison J.(2013) Greater knowledge and appreciation of commonly-used research study designs. Am J Med. Feb;126(2):169.e1-8.

Academische vorming, professionaliteit, studiereflectie